woensdag, mei 22, 2024

Medicamenteuze behandeling voor eetstoornissen

Gerelateerde artikelen

Eetstoornissen zijn moeilijk te behandelen en vereisen meestal een combinatie van gedrags-, voedings- en medicamenteuze interventies. Non-respons en terugval komen vaak voor. Helaas zijn er maar weinig medicijnen die effectief zijn. Een overzicht.

De drie primaire eetstoornissen zijn anorexia nervosa, eetbuistoornis (binge eating) en boulimia nervosa (BN). Een aantal medicijnklassen bieden hoop voor het verbeteren of herstel van eetstoornissen. Het gaat dan om middelen uit de medicijnklassen van anticonvulsiva, antidepressiva, antipsychotica en stimulantia.

EetstoornisMedicijnen
Boulimia nervosa
Antidepressiva worden soms met succes gebruikt voor boulimia nervosa. Hierbij wordt de voorkeur gegeven aan selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI’s) boven antidepressiva van de eerste generatie vanwege hun betere veiligheidsprofiel. Onderzoek ondersteunt het gebruik van verschillende SSRI’s, maar suggereert dat een hoge dosis fluoxetine het meest effectief is.
topimaraat, fluoxetine
Binge eating (eetbuistoornis)
Het gebruik van citalopram, escitalopram, fluvoxamine en fluoxetine voor binge eating (eetbuistoornis) is vergelijkbaar met het gebruik van fluoxetine voor boulimia nervosa. Antidepressiva hebben daarentegen geen effect op het gewicht bij mensen met binge eating.

Stimulerende middelen zoals lisdexamfetamine kunnen de eetlust onderdrukken. Eetbuien nemen significant meer af bij doses van 50 en 70 mg dan bij placebo. Lichaamsgewicht, algemeen welzijn en obsessief-compulsieve symptomen verbeteren ook. Ook kan lisdexamfetamine een terugval beter voorkomen dan placebo.
Er is verder beperkt onderzoek beschikbaar voor het gebruik van andere stimulerende middelen in binge eating sidorder (eetbuistoornis).

zonisamide, citalopram, escitalopram, fluvoxamine, fluoxetine








Anorexia nervosa
Uit meerdere gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT’s) zijn geen antidepressiva naar voren gekomen die effectief zijn. Zowel antidepressiva van de eerste of tweede generatie verbeteren de eet- en gewichtsresultaten niet. Daarbij zou bupropion zelfs gecontra-indiceerd zijn bij eetstoornissen vanwege een verhoogd risico op toevallen. Olanzapine, een atypisch antipsychoticum, heeft een zeer bescheiden effect op gewichtsherstel.
olanzapine




Tabel 1. Een overzicht van geneesmiddelen voor eetstoornissen.

Conclusie

OOK INTERESSANT:   Verhoogt Bupropion de angst?

Hoewel veel medicijnen zijn onderzocht als behandeling voor eetstoornissen, zijn er maar weinig effectief gebleken. Anorexia nervosa blijft het lastigst (medicamenteus) te behandelen.

Aanvullende informatie voor zorgprofessionals

In de zorgstandaard Eetstoornissen vind je wat de beste behandelopties zijn voor mensen met een eetstoornis: anorexia nervosa, boulimia nervosa, de eetbuistoornis of de vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis . De zorgstandaard is vastgesteld in 2017.

Referenties

  1. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed. American Psychiatric Association; 2013.
  2. van Hoeken D, Hoek HW. Review of the burden of eating disorders: mortality, disability, costs, quality of life, and family burden. Curr Opin Psychiatry. 2020;33(6):521-527. doi:10.1097/YCO.0000000000000641
  3. Streatfeild J, Hickson J, Austin SB, et al. Social and economic cost of eating disorders in the United States: evidence to inform policy action. Int J Eat Disord. 2021;54(5):851-868. doi:10.1002/eat.23486
  4. American Psychiatric Association. Treatment of patients with eating disorders, third edition. Am J Psychiatr. 2006;163(suppl 7):4-54.
  5. Khalsa SS, Portnoff LC, McCurdy-McKinnon D, Feusner JD. What happens after treatment? A systematic review of relapse, remission, and recovery in anorexia nervosa. J Eat Disord. 2017;5:20. doi:10.1186/s40337-017-0145-3
  6. Fichter MM, Quadflieg N. Mortality in eating disorders – results of a large prospective clinical longitudinal study. Int J Eat Disord. 2016;49(4):391-401. doi:10.1002/eat.22501
  7. Muratore AF, Attia E. Current therapeutic approaches to anorexia nervosa: state of the art. Clin Ther. 2021;43(1):85-94. doi:10.1016/j.clinthera.2020.11.006
  8. Westmoreland P, Krantz MJ, Mehler PS. Medical complications of anorexia nervosa and bulimia. Am J Med. 2016;129(1):30-37. doi:10.1016/j.amjmed.2015.06.031
  9. Gibson D, Workman C, Mehler PS. Medical complications of anorexia nervosa and bulimia nervosa. Psychiatr Clin North Am. 2019;42(2):263-274. doi:10.1016/j.psc.2019.01.009
  10. Mitchell JE. Medical comorbidity and medical complications associated with binge-eating disorder. Int J Eat Disord. 2016;49(3):319-323. doi:10.1002/eat.22452
  11. Wassenaar E, Friedman J, Mehler PS. Medical complications of binge eating disorder. Psychiatr Clin North Am. 2019;42(2):275-286. doi:10.1016/j.psc.2019.01.010
  12. Nickel C, Tritt K, Muehlbacher M, et al. Topiramate treatment in bulimia nervosa patients: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Int J Eat Disord. 2005;38(4):295-300. doi:10.1002/eat.20202
  13. McElroy SL. Pharmacologic treatments for binge-eating disorder. J Clin Psychiatry. 2017;78(suppl 1):14-19. doi:10.4088/JCP.sh16003su1c.03
  14. McElroy SL, Kotwal R, Guerdjikova AI, et al. Zonisamide in the treatment of binge eating disorder with obesity: a randomized controlled trial. J Clin Psychiatry. 2006;67(12):1897-1906. doi:10.4088/jcp.v67n1209
  15. McElroy SL, Kotwal R, Hudson JI, Nelson EB, Keck PE. Zonisamide in the treatment of binge-eating disorder: an open-label, prospective trial. J Clin Psychiatry. 2004;65(1):50-56. doi:10.4088/jcp.v65n0108
  16. Ricca V, Castellini G, Lo Sauro C, Rotella CM, Faravelli C. Zonisamide combined with cognitive behavioral therapy in binge eating disorder: a one-year follow-up study. Psychiatry (Edgmont). 2009;6(11):23-28.
  17. Marvanova M, Gramith K. Role of antidepressants in the treatment of adults with anorexia nervosa. Ment Health Clin. 2018;8(3):127-137. doi:10.9740/mhc.2018.05.127
  18. Himmerich H, Kan C, Au K, Treasure J. Pharmacological treatment of eating disorders, comorbid mental health problems, malnutrition and physical health consequences. Pharmacol Ther. 2021;217:107667. doi:10.1016/j.pharmthera.2020.107667
  19. Fluoxetine Bulimia Nervosa Collaborative Study Group.Fluoxetine in the treatment of bulimia nervosa. A multicenter, placebo-controlled, double-blind trial. Arch Gen Psychiatry. 1992;49(2):139-147.
  20. Goldstein DJ, Wilson MG, Thompson VL, Potvin JH, Rampey AH Jr; Fluoxetine Bulimia Nervosa Research Group. Long-term fluoxetine treatment of bulimia nervosa. Br J Psychiatry. 1995;166(5):660-666. doi:10.1192/bjp.166.5.660
  21. Romano SJ, Halmi KA, Sarkar NP, Koke SC, Lee JS. A placebo-controlled study of fluoxetine in continued treatment of bulimia nervosa after successful acute fluoxetine treatment. Am J Psychiatry. 2002;159(1):96-102. doi:10.1176/appi.ajp.159.1.96
  22. Pope HG Jr, Hudson JI. Antidepressant drug therapy for bulimia: current status. J Clin Psychiatry. 1986;47(7):339-345.
  23. Kotler LA, Devlin MJ, Davies M, Walsh BT. An open trial of fluoxetine for adolescents with bulimia nervosa. J Child Adolesc Psychopharmacol. 2003;13(3):329-335. doi:10.1089/104454603322572660
  24. Bello NT, Yeomans BL. Safety of pharmacotherapy options for bulimia nervosa and binge eating disorder. Expert Opin Drug Saf. 2018;17(1):17-23. doi:10.1080/14740338.2018.1395854
  25. Stefano SC, Bacaltchuk J, Blay SL, Appolinário JC. Antidepressants in short-term treatment of binge eating disorder: systematic review and meta-analysis. Eat Behav. 2008;9(2):129-136. doi:10.1016/j.eatbeh.2007.03.006
  26. Bissada H, Tasca GA, Barber AM, Bradwejn J. Olanzapine in the treatment of low body weight and obsessive thinking in women with anorexia nervosa: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Am J Psychiatry. 2008;165(10):1281-1288. doi:10.1176/appi.ajp.2008.07121900
  27. Dold M, Aigner M, Klabunde M, Treasure J, Kasper S. Second-generation antipsychotic drugs in anorexia nervosa: a meta-analysis of randomized controlled trials. Psychother Psychosom. 2015;84(2):110-116. doi:10.1159/000369978
  28. Attia E, Kaplan AS, Walsh BT, Gershkovich M, Yilmaz Z, Musante D, et al. Olanzapine versus placebo for out-patients with anorexia nervosa. Psychol Med. 2011;41(10):2177-2182. doi:10.1017/S0033291711000390
  29. Attia E, Steinglass JE, Walsh BT, Wang Y, Wu P, Schreyer C, et al. Olanzapine versus placebo in adult outpatients with anorexia nervosa: a randomized clinical trial. Am J Psychiatry. 2019;176(6):449-456. doi:10.1176/appi.ajp.2018.18101125
  30. McElroy SL, Mitchell JE, Wilfley D, Gasior M, Ferreira-Cornwell MC, McKay M, et al. Lisdexamfetamine dimesylate effects on binge eating behaviour and obsessive-compulsive and impulsive features in adults with binge eating disorder. Eur Eat Disord Rev. 2016;24(3):223-231. doi:10.1002/erv.2418
  31. Hudson JI, McElroy SL, Ferreira-Cornwell MC, Radewonuk J, Gasior M. Efficacy of lisdexamfetamine in adults with moderate to severe binge-eating disorder: a randomized clinical trial. JAMA Psychiat. 2017;74(9):903-910. doi:10.1001/jamapsychiatry.2017.1889
OOK INTERESSANT:   Verstrekken van buprenorfine in detentie kan risico op recidive verminderen

Meer over dit onderwerp

Reacties

Ook in PSYMAG

Eetstoornissen zijn moeilijk te behandelen en vereisen meestal een combinatie van gedrags-, voedings- en medicamenteuze interventies. Non-respons en terugval komen vaak voor. Helaas zijn er maar weinig medicijnen die effectief zijn. Een overzicht.

Alleen voor abonnees

De volledige inhoud van dit artikel is alleen toegankelijk voor ingelogde abonnees. Een abonnement kost slechts €30,- per jaar. Hiervoor krijg je toegang tot alle beschikbare content, inclusief het maandelijkse pdf-vaktijdschrift (verschijnt 12x per jaar).

€30,-per jaar

PSYMAG verschijnt ook als PDF-vaktijdschrift. Voor slechts €30,- per jaar ontvang je naast toegang tot alle content op www.psymag.nl ook 12x per jaar dit tijdschrift in je digitale mailbox.

Populaire artikelen